İnşaat mühendisliği malzeme ve tekniği en iyi şekilde bir araya getiren, yapıların plan, proje, yapım ve denetlenmesiyle uğraşan temel mühendislik dalıdır. Medeniyetin temel taşlarını projelendiren ve uygulayan mühendislik türüdür. Mühendisliğin anası kabul edilir. İngilizcesi "Civil Engineering" olup, "Medeniyet Mühendisliği" olarak tanımlanmaktadır.

 İnşaat mühendisliğinin genel faaliyet alanları  :

    * Bütün alt,üst,uzay ve su yapıları

    * Mühendislik yapıları, yani şehirleşmede altyapılar, köprü, karayolu, tünel, demiryolu, havalimanı, liman.

    * Su temini ve dağıtımı, kanalizasyon ağı, su arıtma istasyonu, su iletim hatları.

    * Elektrik enerjisi üretimi, sulama ve doğal afetlerden korunmak için baraj ve gölet.

    * Yapılarda hasar analizi, onarım ve güçlendirme.

    * Yapım ile ilgili her türlü konu

 İnşaat mühendisleri, yapıların taşıyıcı sistemine ait hesaplamaları (tasarım ve dizayn) yapar (statik hesap). Bu hesaplamalara göre aks aralığı, kullanılacak malzemeye göre kolon, kiriş ölçü ve boyutları ile (betonarme ise) donatı yoğunluğu, (çelik yapı ise) profil tipi seçilir. Plan ve projeler, ölçeklere göre uygun uzunluk birimleri kullanılarak çizilir.

Sanılanın aksine inşaat mühendisleri, mekanları tasarlamazlar (baraj,yol, arıtma tesisleri vb. hariç), tasarım taşıyıcı sistemi direkt ilgilendirmiyorsa mimar tarafından yapılır. Taşıyıcı sistemi ilgilendiren tasarımlar mimar ve mühendis arasında birkaç kez gidip gelerek tamamlanır. Endüstri devrimi öncesi mimarlıkla birlikle yapılan meslek gelişen teknoloji ve hesaplamalarla mühendislik ve mimar olarak ayrılmıştır. Bir mimarın yapının taşıyıcı sistemi hakkında hiçbir sorumluluğu yoktur. Ancak yapıyı projelendiren mühendis tüm sorumlulukları üzerine almış kabul edilir.

Ülkemizde, Belediyeden bir projenin onay alabilmesi için lisanslı bir İnşaat Mühendisi tarafından yapıldığını belirten imzayı taşıması gerekir. Son yıllarda ülkemizde uygulamaya geçen "Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği" sayesinde her tür yapı inşaası eskiye nazaran daha sıkı bir biçimde denetlenmekte, özellikle yapının imal aşamasında yapılan yanlışlıklar ve hatalar önlenmektedir.